logo

شماره پشتیبانی :85524-021

شوک در فعالیت اقتصادی و گردشگری مشهد

مشهدی‌ها که تا ماه گذشته، درگیر ممنوعیت کنسرت و برچسب‌های سیاسی آن بودند و هیچ وقت گمان نمی‌کردند که این موضوع به‌عنوان جاذبه‌ای هنری برای صنعت گردشگری در شهرشان به یک معضل تبدیل شود؛ درحال‌حاضر با مشکل جدیدی روبه‌رو شده‌اند که اقتصاد و گردشگردی مشهد را تحت تأثیر قرار داده است.

چندی پیش بود که بعد از رفتارهای خصمانه عربستان، برخی با ناآگاهی و رفتاری نابخردانه به سفارت عربستان در تهران و کنسولگری این کشور در مشهد حمله کردند و با این اقدام، روابط بین دو کشور، بیش از گذشته از بین رفت و زمینه‌های تنش و کشمکش به وجود آمد؛ تا جایی‌که حتی مراسم حج نیز تحت تأثیر این روابط قرار گرفت و مشکلات دیگری نیز در‌این‌راستا ایجاد شد. جدیدترین و تازه‌ترین جنبه این اثرگذاری، کاهش مسافرت شیعیان عربستانی به مشهد است که به گفته رئیس اتحادیه هتلداران مشهد، علاوه‌بر کاهش زائران، مدت اقامت و قدرت خرید آنها نیز کاهش بسیار زیادی داشته است و این مسئله، تاحدی گردشگری مشهد را تحت‌تأثیر قرار داده است.

تمرکز زائران عربستانی در اطراف حرم

کی از مسئولان هتل بین‌المللی قصر مشهد، درباره کاهش 80 درصدی مسافرت شیعیان عربستانی، می‌گوید: «تعداد گروه‌های عربستانی که به هتل ما می‌آیند، بسیار کم است و این تعداد، پس از مشکلات پیش‌آمده و حمله به کنسولگری عربستان در مشهد و سفارت این کشور در تهران، تقریبا به صفر رسید و دیگر میزبان شیعیان عربستانی نبودیم؛ بنابراین نبودنِ این تعداد، تأثیری در خدمات گردشگری هتل ما نداشت و ضرر و زیانی به‌وجود نیاورد. در مشهد، چند هتل مشخص وجود دارد که میزبان عربستانی‌هاست و آنها را پذیرش می‌کند و شاید با این اتفاقات، بیشترین ضرر برای آن هتل‌ها باشد.»

مسئول هتل فردوس در مشهد هم با اشاره به کاهش چشمگیر مسافران، تأکید می‌کند: «به‌دنبال این کاهش فقط هتل‌ها نیستند که متحمل ضرر می‌شوند؛ بسیاری از شغل‌های درگیر دیگر نیز مانند آژانس‌های مسافرتی، خدمات هواپیمایی، آژانس‌ها و تاکسی‌ها، رستوران‌ها و... دچار ضرر و زیان می‌شوند و در این میان، حتی بیکاری کارمندان این مجموعه‌ها هم افزایش پیدا می‌کند و این بنگاه‌های گردشگری با کاهش درآمد مواجه می‌شوند. درواقع می‌توان گفت گروه‌های زیادی در کنار گردشگری در مشهد کسب درآمد می‌کنند که این کاهش 80 درصدی، شوک بزرگی را به قطب زیارتی گردشگری مشهد وارد کرده است.»

اما هتل هلیا در مشهد از آن هتل‌هایی است که از زیان‌های واردشده به گردشگری مشهد با کاهش 80 درصدی مسافرت شیعیان عربستانی، در امان بوده است. «ما تا‌به‌حال مسافر عرب نداشتیم؛ زیرا معتقد هستیم گردشگران داخلی، بسیار بیشتر از خارجی‌ها هستند و امکانات را برای آنها فراهم می‌کنیم. برای عرب‌ها هم هتل‌های مشخصی وجود دارد که سالانه آنها را اجاره می‌کنند و مشکل اصلی برای آنها ایجاد می‌شود؛ البته مشکل فقط کاهش مسافرت شیعیان عربستانی نیست و ما به دلیل گره‌های مالی شاهد کاهش زائران ایرانی هم بوده‌ایم.»

بحران فعالیت اقتصادی و گردشگری مشهد

محمد قانعی، رئیس اتحادیه هتلداران مشهد، می‌گوید: تا قبل از خراب‌شدن رابطه ما، شهر مشهد سالانه پذیرای یک و نیم میلیون مسافر عربی بود؛ به‌طوری‌که تاجران بحرینی و سعودی بیش از 10 هتل چهار و پنج ستاره را به‌صورت سالانه اجاره کرده بودند. از طرف دیگر، مدت اقامت این مسافران بیشتر از یک هفته بود و همین امر سبب گردش بالای نقدینگی در شهر می‌شد. حمله به کنسولگری عربستان در مشهد و سفارت این کشور در تهران، سبب شد که به فعالیت گردشگری و اقتصادی در مشهد شوک وارد شود.»

او با اشاره به اینکه علاوه‌بر کاهش ورود عربستانی‌ها، کاهش ورود ایرانی‌ها هم محسوس بوده است، تصریح کرد: «علاوه‌بر کاهش 80 درصدی زائران خارجی در این مدت ما شاهد کاهش 20 درصدی زائران ایرانی نیز بوده‌ایم که همین امر سبب شده اشتغال در این شهر به میزان 50 درصد کاهش پیدا کند. علاوه‌براین، تعداد هتل‌ها، خانه‌های شخصی و اماکن غیرمجاز نیز افزایش پیدا کرده است.»

50 درصد هتل‌ها بدون مسافر

اردشیر اروجی، مدیرکل سابق دفتر آمار و برنامه‌ریزی سازمان میراث فرهنگی، با اشاره به اینکه 50 درصد از گردشگری ما، گردشگری زیارتی است، می‌گوید: «میزان گردشگرهای ورودی ما را پنج میلیون و 200 هزار نفر تشکیل می‌دهند که از این تعداد 50 درصد زیارتی است؛ در واقع، چیزی نزدیک به دو میلیون و 600 هزار نفر که از این تعداد، حداقل 50 درصد برای کشورهای عربی است که چیزی حدود یک میلیون و 500 هزار نفر کاهش پیدا کرده است. در همین میان، اتحادیه هتلداران نیز اعلام کرده است که این کاهش 80 درصدی باعث شده 50 درصد هتل‌ها بدون مسافر باشند و این میزان، اشتغال را تا حد زیادی کاهش می‌دهد.»

اروجی با اشاره به ادعای گروهی که می‌گویند هر توریست خارجی به تبع ورودش برای 25 نفر اشتغال ایجاد می‌کند، تصریح کرد: «ما پنج میلیون گردشگر داریم؛ اگر هر گردشگر برای 25 نفر اشتغال ایجاد کند، رقم اشتغال نجومی می‌شود و این مسئله امکان‌پذیر نیست. درواقع، عکس این موضوع درست است؛ به این صورت که از هر 15 تا 25 گردشگری خارجی یک شغل ایجاد می‌شود؛ زیرا گردشگر به‌صورت ثابت در شهر نمی‌ماند و نهایتا 10 روز اقامت دارد که برای این تعداد شغل ایجاد نمی‌شود.»

به گفته اروجی، رابطه بین کشورها روی تمام مسائلشان تأثیر می‌گذارد و درباره عربستان پس از اینکه حج عمره و تمتع قطع شد، حدود یک میلیارد و 400 میلیون دلار به اقتصاد زیارتی عربستان زیان وارد شد و از آن طرف، پس از کاهش شدید ورود گردشگران عربستانی به مشهد هم زائران این کشور به مشهد کاهش یافت.

9 میلیون جریمه برای ورود به ایران

با تمام این اتفاقات، دولت عربستان در قبال محروم کردن زائران کشورمان از حج تمتع، نام ایران را در فهرست کشورهایی قرار داده که شهروندانش اجازه سفر به آنجا را ندارند. اداره‌کل گذرنامه عربستان، نام شماری از کشورها از جمله ایران را که شهروندان این کشور نمی‌توانند به آن سفر کنند، اعلام کرده و به نقل از شبکه العالم، اداره کل گذرنامه عربستان با انتشار پیامی در صفحه توئیتر خود نوشته است: «سفر به برخی کشورها برای شهروندان عربستان ممنوع است، از جمله ایران، عراق، سوریه و یمن.» در ادامه آمده است: «براساس قوانین، تخلف از ممنوعیت سفر به برخی کشورها مجازات‌هایی در پی دارد، از جمله ممنوعیت سفر تا سه سال، 10 هزار ریال (حدود 9,5 میلیون تومان) جریمه مالی.»

هادی احسن با اشاره به این موضوع می‌گوید: «چندین پرواز مستقیم از عربستان داشتیم که به‌دلیل این جریمه‌ها لغو شد و زائران با پرداخت هزینه بیشتری به صورت غیرمستقیم سفر کردند. پس از اعلام اداره کل گذرنامه عربستان مبنی بر جریمه شهروندانش گذرنامه آنها باطل می‌شود و تا پنج سال حق سفر نخواهند داشت؛ البته این جریمه‌ها شامل همه نمی‌شود و دولت عربستان برای گروه‌های جوان‌تر فشار بیشتری قائل می‌شود. علاوه بر این، وضعیت آب و هوای عربستان ایجاب می‌کند که آنها دو بار در سال سفر خارجی داشته باشند و داشتن گذرنامه برایشان اهمیت بسیار زیادی دارد و تا جای ممکن نمی‌خواهند گرفتار جریمه‌ها شوند.»

گردشگری باید محصول داشته باشد

خسرو ایران‌پور، مدیر اجرائی جامعه هتل‌داران ایران، با اشاره به اینکه بسیاری از کسانی که به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم وارد مشهد شدند، عرب بودند، می‌گوید: «هنوز آمارها مشخص نیست ولی محسوس است که تعداد شیعیان عربستانی در شهر کاهش قابل‌توجهی داشته است اما مسافران داخلی خیلی بیشتر از مسافران خارجی هستند و با توجه به اینکه تعداد کمی از هتل‌ها هستند که عربستانی‌ها را پذیرش می‌کنند، این کاهش را باید در فصل‌های مشخصی بررسی کرد. هر ملیتی در یک فصل از سال مسافرت می‌کنند و نکته قابل توجه این است که شرایط سیاسی و امنیت از مهم‌ترین انگیزه‌ها برای مسافرت است و توجه به شهرهای شیعی باید در اولویت قرار بگیرد زیرا گردشگری باید محصول داشته باشد.»

shahin gasht

منبع: اقتصاد آنلاین

95/8/1

pic440235210001